تبليغاتX
گروه درسی تاریخ اسلامشهر

(فرم طرح درس روزانه)                     سازمان آموزش و پرورش شهرستانهای استان تهران

معاون آموزش و پرورش نظری و مهارتی

گروه های آموزشی متوسطه

 

مشخصات

کلی

نام درس : تاریخ شناسی موضوع درس : دنیای پر رمز و راز افسانه ها و حماسه ها                                      صفحات کتاب : ١٢               مدت تدریس :٧٥

نام و نام خانوادگی دبیر : زهره شریفی شاد                                    رشته :  علوم انسانی

از واحد آموزشی : مرکز پیش دانشگاهی ارشاد                              منطقه :  اسلامشهر

هدف ها

 

 

 

 

هدف کلی درس :  شناخت جایگاه افسانه ها و حماسه ها در روند مطالعات تاریخی را بدانند. (مهارت شناختی)

                     نگرش مثبت به مطالعه درس تاریخ و مطالعه کتابهای تاریخی و ادبی دست یابند. (مهارت نگارشی)

                    توانیی تجزیه و تحلیل اطلاعات کسب شده و اظهار نظر دست بیابند. (مهارت ذهنی)

                    رویدادهای افسانه ای ، حماسی و تاریخی را بتواند بیان کند. (مهارت کلامی)

 

هدف های جزئی : ١- دانش آموزان با تعریف و قلمرو افسانه و حماسه آشنا شوند .

                      ٢- دانش آموزان با عصر طلایی در تاریخ ملت های گذشته آشنا شوند .

                      ٣- دانش آموزان با مفهوم فرهنگ شفاهی و فرهنگ مکتوب را بدانند.

                      ٤- دانش آموزان تفاوت افسانه و حماسه را بدانند .

                      ٥- دانش آموزان با تاریخ ایران پیش از اسلام بر اساس شاهنامه آشنا شوند .

                      ٦- دانش آموزان کاربرد افسانه و حماسه را در مطالعات تاریخی بدانند .

                      ٧- دانش آموزان با تعریف اسطوره شناس آشنا شوند .

                      ٨- دانش آموزان علوم و رشته های مرتبط با افسانه و حماسه را بشناسند .

 

هدف های رفتاری :انتظار می رود دانش آموزان در پایان تدریس «افسانه ها و حماسه ها »

١- دانش آموزان مفهوم افسانه را تعریف می کنند ، قلمرو افسانه و حماسه را بیان می کنند .

٢- دانش آموزان با ذکر نمونه هایی عصر طلایی در تاریخ ملت های گذشته را با ذکر مثال توضیح می دهند .

٣- دانش آموزان مفهوم فرهنگ شفاهی و فرهنگ مکتوب و تفاوت آنها را توضیح می دهند.

٤- دانش آموزان مفهوم حماسه را توضیح می دهند و تفاوت آن را با افسانه بیان می کنند .

٥- دانش آموزان سیر تاریخ ایران پیش از اسلام را بر اساس شاهنامه توضیح می دهند .

٦- دانش آموزان کاربرد افسانه و حماسه در مطالعات تاریخی را بیان می کنند .

٧- دانش آموزان واژه اسطوره شناس را تعریف می کنند .

٨- دانش آموزان علوم و رشته های مرتبط با افسانه و حماسه را نام می برند .

+ نوشته شده در  یکشنبه سوم دی 1385ساعت 11:19  توسط گروه درسی تاریخ اسلامشهر | 

روشها و وسایل آموزشی

 

مواد و وسایل آموزشی : کتاب درسی ، شاهنامه فردوسی ، تخته سیاه ، گچ ، تصاویر و .....

زمان بندی

- روش تدریس :

·          مطالعه گروهی

·           مطالعه ی مطالب مهم درس ، با استناد به شاهنامه فردوسی که در کلاس استفاده می شود

·           پرسش و پاسخ

·           بحث گروهی

·           روش نمایشی همراه با تصاویر کتاب و....

- الگوهای نوین در فرایند یاددهی ، یادگیری : یکی از مشکلات تدریس تاریخ ، ذهنی و حفظی بودن آن است به طوری که دانش آموز احساس می کند ، غیر از این روش به هیچ طریق دیگری نمی تواند با درس تاریخ ارتباط برقرار کند. معلم تاریخ به عنوان قصه گو ، مطالب را می گوید و دانش آموز هم تنها شنونده است ، برای کاستن از مشکلات می بایست دانش آموز به همراه معلم در فرایند تدریس نقش فعال و مشارکتی داشته باشد و دانش آموز با استفاده از شکل ها و نقشه ها با درس ارتباط برقرار کند ، همان طور که می دانیم ٧٠ درصد یادگیری از طریق مشاهده عینی صورت می گیرد لذا استفاده از ابزار و امکانات آموزشی مانند نمایش فیلم ، بازدید از اماکن تاریخی و موزه ها ، حضور افراد متخصص و اهل فن(در این درس نقال و پرده خوان)می تواند بهره بسیاری در روند یادگیری دانش آموزان برساند .

 

 

 

دقیقه

فعالیتهای قبل از شروع ...

 

نحوه شروع (سلام و احوالپرسی ، حضور و غیاب ، ...) :

 پس از ورود به کلاس دانش آموز سلام کرده و با احترام آنها را دعوت به نشستن نموده و در وضعیت جسمانی و روانی آنها دقیق می شویم. سپس از رو ی دفتر حضور و غیاب نموده و از غائبین جلسه قبل علت را جویا می شویم .

 

 

٥دقیقه

 

رسیدگی به تکالیف گذشته :

در صورت داشتن تکلیف منزل ردیف به ردیف ملاحظه نموده و علت عدم انجام آن را جویا شده و تذکر لازم را می دهم و کسانی را که مرتب و کامل انجام داده اند ، مورد تشویق قرار می دهم .

 

 

١٠ دقیقه

سنجش رفتار ورودی (سنجش آمادگی) و ارزیابی تشخیصی :

برای آگاهی از آموخته های قبلی دانش آموزان و آمادگی نسبت به درس جدید سوالات زیر را می پرسم

 

آزمون مرحله ای :

١- چرا اطلاعات جغرافیایی مورد توجه فرمانروایان بود ؟

٢ - خلیج فارس از چه ابعاد گوناگونی از گذشته تا کنون حائز اهمیت است ؟

٣- مهم ترین کارکردهای جغرافیای تاریخی چیست ؟

٤- مورخان با مطالعه مرزها چه مسائلی را مورد بررسی قرار می دهند؟

٥- محدودیت نقشه های تاریخی چیست ؟

+ نوشته شده در  یکشنبه سوم دی 1385ساعت 11:19  توسط گروه درسی تاریخ اسلامشهر | 

١٥دقیقه

 

٦- افسانه چیست ؟

٧- در مورد جمشید چه می دانید ؟

٨- عصر طلایی به چه دوره ایی اطلاق می شود ؟

٩- نقالان چه کسانی هستند ؟

١٠- حماسه چیست ؟

١١ - تفاوت افسانه با حماسه را بیان کنید ؟

 

پیش آزمون :

...فعالیتهای قبا از شروع

٦ دقیقه

 

تمرکز بخشی و معرفی درس جدید و ایجاد آمادگی و انگیزه برای پذیرش آن : چون ممکن است خستگی و عوامل محل بیرون از کلاس حواس شاگردان را به خود جلب کرده باشد ، از آنها می خواهم تا جهت تمرکز و دقت به درس صلواتی بفرستند. سپس با توجه به درس گذشته و دانسته های سال قبل آنان ، توضیحاتی می دهم ، سپس از آنها می خواهم تا موضوع درس جدید را معرفی نمایند. لذا موضوع را با خط خوش و خوانا روی گوشه سمت راست تخته می نویسم .(روش تدریس پرسش و پاسخ و نمایش و..)

٢٠ دقیقه

 

اجرای تدریس و فرایند یاددهی – یادگیری مبتنی بر دانش آموز فعال (شروع، ارائه درس، اختتام) :

پس از پرسش از شاگردان در زمینه افسانه ها و حماسه ها ، به ارائه درس جدید می پردازم. ابتدا با روش توضیحی ، در زمینه افسانه ، حماسه ، فرهنگ شفاهی و... توضیحات کافی داده و با ذکر    مثال هایی می خواهم که شاگردان افسانه و حماسه را در مثال ها مشخص کنند.

سپس از یادآوری درس گذشته و سال پیش دانش آموزان می خواهم که کاربرد افسانه و حماسه را در زمینه های مختلف تاریخی و ادبی و فرهنگی و اجتماعی و... استدلال کنند.

سپس روند شکل گیری افسانه ها و حماسه ها را در گذر زمان در میان ملت های گذشته توضیح     می دهم و سعی می کنم تا از طریق پرسش و پاسخ از دانش آموزان (با ذکر مثال هایی از شاهنامه فردوسی) را به شرکت در بحث و فعالیت یادگیری درس جدید برانگیزم و بعد با نشان دادن تصاویر کتاب و خواندن اشعاری از شاهنامه و داستان های شاهنامه ، روند افسانه و حماسه را در گذر زمان به آنها معرفی   می نمایم(روش توضیحی و نمایشی)

سپس به سیر افسانه و حماسه در ایران باستان وملل گذشته می پردازم و با توضیح در مورد کاربرد حماسه و اقسانه در مطالعات تاریخی نکات مهم را روی تخته سیاه نوشته ، اسطوره شناس را معرفی می نمایم و علوم مرتبط با اسطوره شناس را با رسم نمودار روی تخته سیاه نمایش می دهم ، با توضیح در مورد هر یک از آنها به جمع بندی مطالب در س جدید می پردازم .

فعالیتهای ضمن تدریس(ارائه مطالب)

٥ دقیقه

 

دادن فرصت سوال به شاگردان : به شاگردان فرصت می دهم که اگر سوالی در زمینه درس جدید دارند بپرسند تا رفع اشکال نمایم .

+ نوشته شده در  یکشنبه سوم دی 1385ساعت 11:18  توسط گروه درسی تاریخ اسلامشهر | 

١٤دقیقه

 

جمع بندی و نتیجه گیری : به عنوان فعالیت تکمیلی از دانش آموزان می خواهم که هر کدام قسمتی از روی درس بخوانند و مفاهیم را در هر قسمت مشخص نمایند ، تا کاملا بهبود پذیرد . از دانش آموزان می خواهم که درس را خوب بخوانند و بخش های اندیشه و جستجو و مطالب بیشتر بدانید  را انجام دهند . برداشتهای خود را از تاریخ افسانه ایی ایران  در چند سطر بنویسند ، با انتخاب یکی از داستان های شاهنامه فردوسی ، نکات تاریخی آن را بر اساس درس تاریخ ایران و جهان (١) و (٢) مقایسه و بررسی نمایند .

فعالیت های تکمیلی

 

+ نوشته شده در  یکشنبه سوم دی 1385ساعت 11:18  توسط گروه درسی تاریخ اسلامشهر | 

فعالیت های دیگر

هدف ویژه درس

موضوع و عنوان درس

فصل ها

روز و تاریخ

هفته ها

ماه ها

حضور وغیاب - پرسش کلاسی-  کنفرانس درس توسط گروه A با بهره گیری از تخته سیاه - رفع اشکالات درسی دانش آموزان - مرور درس هفتم و هشتم

دراین درس دانش آموزان با عناصر اصلی شکل دهنده جامعه ایرانی و روند تاریخ نگاری در ایران آشنا می شوند. 

مورخان و تاریخ ایران

درس چهاردهم

جلسه بیست و پنجم

سه شنبه٢٩/٩/٨٥

هفته  سیزدهم

ماه آذر

حضور وغیاب - پرسش کلاسی - کنفرانس درس توسط گروه D با بهره گیری از تخته سیاه  -  رفع اشکالات درسی دانش آموزان- مرور درس نهم و دهم

در این درس دانش آموزان با تاریخ جهان و دوره بندی های این دوران طولانی از زندگی انسان آشنا می شوند و همچنین با ویژگی ها و مسائل جهان عصر ما آشنا می شوند

مورخان و تاریخ جهان

درس پانزدهم

جلسه بیست و ششم

چهارشنبه٣٠/٩/٨٥

حضور وغیاب - برگزاری امتحان - بررسی سوالات امتحان -  رفع اشکالات دانش آموزان - آرزوی موفقیت در امتحانات پایانی ، ترم را به پایان می رسانیم.

-

-

امتحان

جلسه بیست و هفتم

سه شنبه ٥/١٠/٨٥

هفته چهاردهم

ماه دی

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

این الگو فقط برای سه ماه اول سال تحصیلی  ٨٦-٨٥  طراحی شده است ، البته می توانیم این طرح درس را در ترم دوم برای تدریس استفاده کرد .

 

 

تهیه و تنظیم : زهره شریفی شاد

 

+ نوشته شده در  یکشنبه سوم دی 1385ساعت 10:45  توسط گروه درسی تاریخ اسلامشهر | 

فعالیت های دیگر

هدف ویژه درس

موضوع و عنوان درس

فصل ها

روز و تاریخ

هفته ها

ماه ها

حضور وغیاب - برگزاری امتحان و بررسی سوالات امتحان - تعیین گروه A جهت کنفرانس درس دهم

-

-

امتحان

جلسه نوزدهم

سه شنبه٧/٩/٨٥

هفته  دهم

ماه آذر

حضور وغیاب - پرسش کلاسی - کنفرانس درس توسط گروه A با بهره گیری از تخته سیاه - رسم  یک نمونه از نسب نامه و دادن تکلیف در مورد تهیه نسب نامه خانوادگی توسط دانش آموزان- مرور درس دوم   

در این درس دانش آموزان با نقش انسان و پیوند های خانوادگی آنها در پژوهش های تاریخی آشنا می شوند و به اهمیت نسب نامه در تاریخ نگاری پی می برند.

نسب نامه ها،  چهارچوبه رخداد ها

درس دهم

جلسه بیستم

چهارشنبه٨/٩/٨٥

حضور وغیاب - پرسش کلاسی - کنفرانس درس توسط گروهB  با بهره گیری از تخته سیاه - رفع اشکالات درسی دانش آموزان – بازدید تکالیف دانش آموزان و بررسی نسب نامه های آنان - مرور درس سوم

در این درس دانش آموزان با سفر نامه ها به عنوان مهمترین منابع اطلاعاتی درباره وضع سیاسی ، اجتماعی ، اقتصادی وفرهنگی آشنا می شوند و دانش آموزان با نقش سفر در زندگی انسان و کاربرد سفر نامه ها در تاریخ نویسی آشنا می شوند.

سفر نامه ، سیر آفاق

درس یازدهم

جلسه بیست و یکم

سه شنبه ١٤/٩/٨٥

هفته یازدهم

حضور وغیاب - پرسش کلاسی - کنفرانس درس توسط گروه D با بهره گیری از تخته سیاه -  ارائه چند نمونه از زندگی نامه های اشخاص به خصوص مربوط به دوران پهلوی - رفع اشکالات درسی دانش آموزان-  مرور درس چهارم -  تعیین جلسه آینده جهت امتحان از درس ده تا دوازده

در این درس دانش آموزان با زندگی نامه و یادداشت روزانه آشنا می شوند - همچنین اهمیت و جایگاه زندگی نامه ها در بررسی های تاریخی مورد بررسی قرار گرفت.

زندگی نامه ها، سیر انفس

درس دوازدهم

جلسه بیست و دوم

چهارشنبه١٥/٩/٨٥

-

-

-

امتحان

جلسه بیست و سوم

سه شنبه ٢١/٩/٨٥

هفته دوازدهم

حضور وغیاب - پرسش کلاسی- کنفرانس درس  توسط گروه E با بهره گیری از تخته سیاه - ارائه چند نمونه از نشریات مختلف وبررسی آنها - بهره گیری از دانش آموزانی که داوطلب تهیه نشریه به عنوان فعالیت گروهی خود شدند - مرور درس پنجم و ششم

در این درس دانش آموزان با نقش واهمیت نشریات در زندگی انسان و تحولات تاریخی آشنا می شوند.

نشریه ها و تاریخ نویسی

درس سیزدهم

جلسه بیست و چهارم

چهارشنبه ٢٢/٩/٨٥

+ نوشته شده در  یکشنبه سوم دی 1385ساعت 10:44  توسط گروه درسی تاریخ اسلامشهر | 

فعالیت های دیگر

هدف ویژه درس

موضوع و عنوان درس

فصل ها

روز و تاریخ

هفته ها

ماه ها

حضور وغیاب - پرسش کلاسی - کنفرانس درس توسط گروه D - بهره گیری آنها از تخته سیاه و مطالب کتاب اقتصاد سال گذشته - رفع اشکالات درسی دانش آموزان  - تعیین تکلیف جلسۀ بعد

در این در دانش آموزان با سکه و اهمیت آن در تاریخ بشرآشنا می شوند، وچگونگی پیدایش و تکامل سکه ها رامورد بررسی قرار می دهند.

سکه ها ، آیینه های گذشته

درس ششم

جلسه سیزدهم

سه شنبه١٦/٨/٨٥

هفته  هفتم

ماه آبان

حضور و غیاب - برگزاری امتحان و بررسی سوالات امتحان

-

-

امتحان

جلسه چهار دهم

چهارشنبه١٧/٨/٨٥

حضور وغیاب - پرسش کلاسی - کنفرانس درس توسط گروه B   با بهره گیری از تخته سیاه -  رفع اشکالات درسی دانش آموزان - تعیین تکلیف جلسۀ بعد

در این درس دانش آموزان با نقش آثار هنری در بازسازی گذشته آشنا می شوند.

هنر و تاریخ

درس هفتم

جلسه پانزدهم

سه شنبه ٢٣/٨/٨٥

هفته هشتم

حضور وغیاب  پرسش کلاسی -  کنفرانس درس توسط گروه E - از این جلسه به بعد در فرصت مناسب سعی می شود که درس های گذشته دوره شود. رفع اشکالات درسی دانش آموزان - تعیین تکلیف جلسۀ بعد

در این درس دانش آموزان با متون ادبی به عنوان یک منبع آگاهی از گذشته آشنا می شوند.

تاریخ و ادبیات

درس هشتم

جلسه شانزدهم

چهارشنبه٢٤/٨/٨٥

حضور وغیاب ، پرسش کلاسی،  کنفرانس درس توسط گروه C در دو مرحله، تعیین تکلیف با توجه به درس نظیر نمونه ای از اسناد تاریخی یا خانوادگی توسط دانش آموزان - رفع اشکالات درسی دانش آموزان

در این درس دانش آموزان با اسناد و نسخه های خطی به عنوان مهمترین منابع اصلی مورد نیاز مورخان آشنا می شوند

اسناد و نسخه های تاریخی

درس نهم

جلسه هفدهم      سه شنبه ٣٠/٨/٨٥

هفته نهم

حضور وغیاب ، پرسش کلاسی، ادامه کنفرانس درس توسط گروه C ، و بازدید از تکالیف - رفع اشکالات درسی دانش آموزان -  تعیین جلسه آینده جهت امتحان از درس هفت تا نه – مرور درس اول

در این درس دانش آموزان با اسناد و نسخه های خطی به عنوان مهمترین منابع اصلی مورد نیاز مورخان آشنا می شوند

اسناد و نسخه های تاریخی

درس نهم

جلسه هجدهم

چهارشنبه ١/٩/٨٥

ماه آذر

+ نوشته شده در  یکشنبه سوم دی 1385ساعت 10:43  توسط گروه درسی تاریخ اسلامشهر | 

فعالیت های دیگر

هدف ویژه درس

موضوع و عنوان درس

فصل ها

روز و تاریخ

هفته ها

ماه ها

حضور و غیاب - برگزاری امتحان و بررسی سوالات امتحان - تعیین گروه B جهت کنفرانس جلسه آینده

-

-

امتحان

جلسه هفتم

سه شنبه٢٥/٧/٨٥

هفته  چهارم

ماه مهر

حضور وغیاب - پرسش کلاسی - کنفرانس درس در دو نوبت توسط گروه B - بهره گیری از تخته سیاه وکتاب شاهنامه - رفع اشکالات درسی دانش آموزان – تعیین تکلیف جلسۀ بعد

در این درس دانش آموزان آشنا می شوند که مورخان چگونه به بازسازی گذشته می پردازند و برای این کار از چه ابزار هایی استفاده می کنند.

دنیای پر رمز و راز افسانه ها و حماسه ها

درس چهارم

جلسه هشتم

چهارشنبه٢٦/٧/٨٥

حضور وغیاب - پرسش کلاسی - ادامه کنفرانس درس توسط گروه B - رفع اشکالات درسی دانش آموزان - تعیین تکلیف جلسۀ بعد

در این درس دانش آموزان با نحوۀ بازسازی کامل گذشته به ویژه آغاز تاریخ انسان  توسط مورخان آشنا می شوند.

دنیای پر رمز و راز افسانه ها و حماسه ها

درس چهارم

جلسه نهم

سه شنبه ٢/٨/٨٥

هفته پنجم

ماه آبان

- 

-

-

تعطیل

جلسه دهم

چهارشنبه٣/٨/٨٥

حضور وغیاب - پرسش کلاسی - کنفرانس درس پنج در دو نوبت توسط گروه E با بهره گیری از تخته سیاه - رفع اشکالات درسی دانش آموزان- تعیین تکلیف جلسۀ بعد

در این درس دانش آموزان با آثار باستانی، نحوه شناسایی آنها و نقشی که در روشن کردن رویدادهای تاریخی دارند ، آشنا می شوند.

آثار باستانی، مرز تاریک و روشن تاریخ

درس پنجم

جلسه یازدهم

سه شنبه ٩/٨/٨٥

هفته ششم

حضور وغیاب - پرسش کلاسی - ادامه کنفرانس درس پنج توسط گروه E با بهره گیری از تخته سیاه -  رفع اشکالات درسی دانش آموزان  - تعیین تکلیف جلسۀ بعد

در این درس دانش آموزان با آثار باستانی، نحوه شناسایی آنها و نقشی که در روشن کردن رویدادهای تاریخی دارند ، آشنا می شوند

آثار باستانی، مرز تاریک و روشن تاریخ

درس پنجم

جلسه دوازدهم

چهارشنبه ١٠/٨/٨٥

+ نوشته شده در  یکشنبه سوم دی 1385ساعت 10:42  توسط گروه درسی تاریخ اسلامشهر | 

هدف کلی : آشنایی با تاریخ شناسی

 

سال تحصیلی٨٦-٨٥

پایه : پیش دانشگاهی

درس : تاریخ شناسی

فعالیت های دیگر

هدف ویژه درس

موضوع و عنوان درس

فصل ها

روز و تاریخ

هفته ها

ماه ها

آشنایی با اسامی دانش آموزان -  گروه بندی کلاس به گروه های ٥ یا ٦ نفره - ارائه روش های مناسب برای مطالعه – توجه دانش آموزان به این امر که کنفرانس ها و کارهای عملی بخش مهمی از فعالیت کلاسی دانش آموزان در سال جاری به حساب  می آید .

این جلسه به معارفه با دانش آموزان و معرفی فصلهای کتاب پرداختیم.

معارفه

-

جلسه اول

سه شنبه٤/٧/٨٥

هفته  اول

ماه مهر

حضور وغیاب - پرسش کلاسی - ارائه درس توسط خود معلم با بهره گیری از تخته سیاه – در پایان انجام ارزیابی تکوینی

دانش آموزان در مورد نقش و اهمیت درس تاریخ در زندگی و جامعه بشری آشنا می شوند.

مورخ و تاریخ

درس اول

جلسه دوم

چهارشنبه٥/٧/٨٥

حضور وغیاب - پرسش کلاسی-  ارائه درس توسط خود معلم با بهره گیری از تخته سیاه - رسم نمودار های مربوط به درس - تعیین اولین گروه جهت برگزاری کنفرانس جلسه بعد - رفع اشکالات درسی دانش آموزان

در این درس دانش آموزان با مراحل کار مورخان به عنوان حافظه جامعه انسانی و علم تاریخ آشنا می شوند.

مورخ وتاریخ

درس اول

جلسه سوم

سه شنبه ١١/٧/٨٥

هفته دوم

حضور وغیاب - پرسش کلاسی توسط دانش آموزان گروه A با بهره گیری از تخته سیاه و گچ - رفع اشکالات درسی دانش آموزان 

در این درس دانش آموزان با مفهوم زمان و نقش و اهمیت آن در بررسی رویدادهای تاریخی آشنا   می شوند.

زمان ، رویداد شماری و تقویم

درس دوم

جلسه چهارم

چهارشنبه١٢/٧/٨٥

حضور وغیاب - پرسش کلاسی - ارائه فرمول تبدیل تقویم ها و حل مسائلی در این رابطه - دادن تکالیفی جهت درک بهتر درس - رفع اشکالات درسی دانش آموزان

در این درس دانش آموزان با نحوه تبدیل تقویم ها آشنا    می شوند.

زمان ، رویداد شماری و تقویم

درس دوم

جلسه پنجم

سه شنبه ١٨/٧/٨٥

هفته سوم

حضور وغیاب - پرسش کلاسی - دیدن تکالیف دانش آموزان حل یک یا دو نمونه از مسائل جلسه قبل - کنفرانس درس چهارم توسط گروه C - در پایان رفع اشکال    درس جدید - تعیین جلسه آینده جهت امتحان از سه درس اول

در این درس  دانش آموزان با چگونگی پیوند تاریخ و جغرافیا آشنا می شوند، آنان در می یابند که نقش و تاثیر مکان در رویدادهای تاریخی چگونه است.

جغرافیا و تاریخ

درس سوم

جلسه ششم

چهارشنبه ١٩/٧/٨٥

+ نوشته شده در  یکشنبه سوم دی 1385ساعت 10:41  توسط گروه درسی تاریخ اسلامشهر | 

شب یلدا به شب آخر پاییز و اول زمستان گفته می شود . ایرانیان هر ساله شب اول دی ماه را به عنوان یلدا یا شب زنده داری می پردازند . یلدا و مراسمی که در نخستین شب زمستان و بلندترین شب سال بر پا می کنند . سابقه ای بسیار دراز داشته و به ایزد مهر مربوط می شود . این رسوم ویژه آریایی هاست و پیروان مهر هزاران سال است آن را در ایران زمین برپا می داشتند. و معتقد بودند شب یلدا شب زایش و تولد مهر است و به این دلیل در این شب جشن برگزار می شد .  ریشه این باور و اعتقاد به گاه شماری و اندیشه هایی که ایرانیان مهری دین از گاهشماری  داشتند بر می گردد . و بر این باور بودند که خورشید شکست ناپذیر بر سیاهی پیروز می گردد . چه از این شب به بعد از طول شب که نماد تاریکی و ظلمت است به مرور کاسته و به طول روز که نماد روشنایی است افزوده می شود . و در واقع پیروزی روشنایی بر تاریکی است .

از این رو است که اول دی به مناسبت آن که تجدید حیات مهر با خورشید است به نام یلدا یعنی مشهور شده و جشن گرفته می شد .

در سالنامه ایرانیان هفته وجود نداشت ماه ها سی روزه بودند و هر روز درماه نام ویژه ای برای خود داشت . درهر ماه نام یک روز همانند نام همان ماه بود . هنگامی که این پیشامد رخ می داد مردم آن روز را جشن می گرفتند . روز اول دی پس از یلدا جشن بزرگ دیگری نیز برپا می شد زیرا همانطور که گفته شد هر گاه نام روز و ماه با هم تلاقی و برخورد می کرد آن روز را جشن می گرفتند . ماه دی      ( دی- شکل فارسی جدید دَدوی پهلوی است ) به معنی آفریدگار است و روز اول هم به نام اهورامزدا است . پس به خاطر این که نام ماه و روز یکی بود جشنی برپا می شد این روز را خورروز یعنی روز خورشید نیز می گفتند و بعداً به خرم روز موسوم گشت که جشنی از جشن های ایران کهن بود این ها همه دلالت بر تقدس و ارج و بزرگی این روز دارد که روز تولد خورشید شکست ناپذیر است . همه ی این اشارات و نام ها حاکی از آن است که شب یلدا روز دیکان پیوند استواری با خورشید است .

یلدا یک واژه سریانی و به معنای  تولد است . مسیحیان سریانی واژه یلدا را با خود به ایران آوردند و از آن زمان تا کنون در ایران ماندگار شده است .

 بعد ها آیین مهر از طریق ایران به روم و بسیاری از کشورهای اروپایی منتشر شد . به  همین جهت روز بیست و یکم دسامبر را که برابر با اول دی ماه بود به عنوان روز تولد مهر یا میترای شکست ناپذیر جشن می گرفتند . ولیکن در سده ی چهارم میلادی بر اثر اشتباهاتی که در کبیسه روی داد تولد مهر نجات بخش یا مسیحای منجی در بیست و پنجم دسامبر واقع شد و از آن پس تثبیت شد . متولیان کلیسا چون نتوانستند با برانداختن جشن تولد میترا در بیست و پنجم دسامبر غلبه کنند همان روز را ولادت عیسای مسیح اعلام کردند که تا این زمان همچنان  باقی مانده است  . البته فقط تولد میترا و هنگام وقوع زمانی آن نبود که در مسیحیت داخل شد . بلکه در واقع امروز همه مسیحیان جهان که شب تولد مسیح را جشن می گیرند تا بامداد بلندترین شب سال را بیدار مانده و با خوردن نوشیدن به شادی می گذرانند . و همچنین در افسانه ها آمده که میترا از درخت سرو متولد شد در بعضی حجاری های باستانی میترا را در حالی که در یک دست شاخه ای از درخت سرو و در دست دیگر آتشدانی را نگه داشته نشان می دهد و این شباهتی بین درخت کریسمس و سرو میترایی است و چراغانی کردن درخت نشانه ای از جنگ  علیه تاریکی و بدی است .

شادروان استاد احمد حامی بر این باور بود که : بابانوئل عیسویان که کلاه فرنگی بر سر و سده سرخ بر تن دارد و سوار بر ارابه سورتمه ای در آسمان می تازد و در زاد شب حضرت عیسی به زمین فرود می آید و برای کودکان هدیه می آورد همان بغ مهر ایزد روشنی است که سده ها پس از برانداختن آیین مهر در کشور روم عیسویان او را به شکل امروز در آورده اند بر اساس علم نجوم در شب یلدا یا نزدیک به آن آفتاب به برج جُدَی تحویل می کند و و قدما آن را بسیار شوم و نامبارک می انگاشتند . زیرا معتقد بودند علاوه بر سرمای سخت زمستانی در این شب طولانی حمله اهریمن تاریکی ادامه می یابد . برای دفع این نحوست تا باز آمدن خورشید به دور آتش جمع می شوند و آن را با خوردن و نوشیدن و شادی و گفت و گو به سر می آورند . ایرانیان به شب هایی که جشن و سرور می کردند و در آن آتش روشن می شد شب آتشان می گفتند . یلدا نیز یکی از آتشان است . دراین شب لازم بود آتش افروخته و شعله ور نگاه داشته شود تا دیوان و عمله اهریمن نتوانند زیانکاری کنند .

در این شب سفره ای پهن می شد که میزد نام داشت و میزد عبارت است از میوه های ترو خشک آجیل یا به اصطلاح زرتشتیان لُرک که از لوازم این جشن و ولیمه بود که به افتخار اورمزد و مهر یا خورشید بر گزار می شد .

کرمانیها معتقد بودند که قارون به شکل هیزم شکن شب به در خانه هامی آید و هیزم به آن ها می دهد که این هیزم ها به شکل شمش طلا تبدیل می شود . بنابراین تا صبح بیدار می مانند این مراسم یادآور بابانوئل در کریسمس است .

این شب را شب چله ی بزرگ نیز می نامند . چله ی بزرگ از یکمین روز دی ماه که اورمزد نام دارد تا دهم بهمن که جشن سده است به طول می انجامد و آن را چله ی بزرگ می نامند به آن سبب که شدت سرما بیشتر است . و بعد از آن چله ی کوچک فرا می رسد که دهم بهمن تا بیستم اسفند به طول می انجامد و سرما کم کم کاسته می شود .

در گذشته نزدیک برای برگزاری شب چله معمولاً همه افراد خانواده دور کرسی جمع می شدند و روی کرسی میوه تازه و میوه خشک فصلی قرار داده می شد . و هنگامی که اعضاء خانواده میوه می خوردند چای می نوشیدند . بزرگ خانواده با صدایی موزون اشعاری از کتاب های شعر می خواند این مراسم که یادگاری از جشن های باستان ایران است هنوز هم درایران برگزار می شود . در شکل امروز آن معمولاً اهل خانواده در منزل بزرگ خانواده جمع شده و به وسیله آجیل و میوه پذیرایی می شدند . از میوه هایی که دراین شب خورده می شود هندوانه است و مشهور است کسی که دراین شب هندوانه نخورد تا آخر زمستان می لرزد . نیت کردن و تفال به فال حافظ از دیگر مراسم امروزی این شب است .

 

منابع :

§       اقبال رشید ، ایران باستان در یک نگاه، انتشارات اقبال 85

§       رضی هاشم ، جشن های آتش ، انتشارات گلبان 83

§       یا حقی جعفر ، فرهنگ اساطیر، انتشارات سروش چاپ 75

§       روزنامه شرق ،   سال سوم بهار 664

گردآوری کننده :     منیر مرجمکی

 

+ نوشته شده در  یکشنبه سوم دی 1385ساعت 10:39  توسط گروه درسی تاریخ اسلامشهر | 

 

  

بدینوسیله به اطلاع دبیران تاریخ می رساند که گروه تاریخ متوسطه در نظر دارد تا  بازدید یک روزه  را از   كاخ موزه سعد آباد    به عمل آورد لذا از تمامی دبیران تاریخ علاقمند درخواست       می شود تا تاریخ  5/10/85 جهت ثبت نام به گروه های آموزشی متوسطه مراجعه نمایند .

در ضمن روز بازدید يكشنبه  17/10/85 می باشد .

 

 

+ نوشته شده در  یکشنبه سوم دی 1385ساعت 10:38  توسط گروه درسی تاریخ اسلامشهر |